NATO Zirvesi'nde Sofra Diplomasisi Dikkat Çekti

7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Türkiye'nin 22 yıl aradan sonra yeniden ev sahipliği yaptığı NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, sadece diplomatik görüşmelerle değil, liderlere ikram edilen resmi akşam yemeğiyle de uluslararası gündemde yer buldu. Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Müge Arslan, uluslararası ilişkilerde gastronomik yaklaşımların kritik rolünü değerlendirdi.

Sofra Diplomasisi: Sessiz Ama Güçlü Bir Araç

Prof. Dr. Müge Arslan, uluslararası literatürde 'table diplomacy' veya 'sofra diplomasisi' kavramının gün geçtikçe daha fazla değer kazandığını belirtti. Arslan, “Uluslararası zirvelerde diplomasi, sadece toplantı odalarında değil, bazen yemek masasında da şekillenir. Örneğin, 4-17 Eylül 1978'deki Camp David Anlaşmaları sırasında Jimmy Carter, Enver Sedat ve Menahem Begin, ABD’deki Başkanlık Kampı’nda 13 gün boyunca birlikte yemek yemiş ve gayri resmi sohbetler gerçekleştirmiştir. Bu samimi atmosfer, 17 Eylül 1978’de imzalanan anlaşmaların ve sonrasında 1979 Mısır-İsrail Barış Antlaşması’nın temelini atmıştır. Benzer şekilde, 28-29 Haziran 2019’daki G20 Osaka Zirvesi’nde liderlerin çalışma yemekleri sırasında Donald Trump ile Şi Cinping arasındaki temaslar, ABD-Çin ticaret savaşında geçici bir yumuşamaya katkı sağlamıştır. Bu tür yemekler, uluslararası ilişkilerdeki ‘sofra diplomasisi’ açısından büyük önem taşımaktadır.” ifadelerini kullandı.

Menü Seçimi Stratejik Bir Unsurdur

Diplomatik davetlerde hazırlanan menülerin tesadüfi olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Arslan, “Bu tür sofralarda menü seçimleri oldukça stratejiktir. Sofra diplomasisinde menü belirlemek, yalnızca ikram edilecek yemekleri seçmekten öte; ev sahibi ülkenin kültürünü, değerlerini ve misafirlerine verdiği önemi yansıtan kritik bir unsurdur. Bunun başlıca nedenleri arasında kültürel kimliği temsil etmesi, misafire verilen değeri göstermesi, samimi bir iletişim ortamı oluşturması, ülke imajına katkı sağlaması ve sembolik mesajlar içermesi yer alır.” diye konuştu.

2026 NATO Zirvesi Menüsü: Türkiye'nin Gastronomik Haritası

Prof. Dr. Müge Arslan, NATO Zirvesi'nde tercih edilen menünün, Türkiye'nin farklı bölgelerini aynı sofrada buluşturan özel bir tasarıma sahip olduğuna dikkat çekti. Arslan, “2026 NATO Zirvesi’nde konuklara sunulan menü, Türk mutfağının zenginliğini ve kültürel mirasını dünyaya tanıtan önemli bir unsur oldu. Liderlere sunulan her lezzet, sadece bir yemek değil; aynı zamanda Türkiye’nin misafirperverliğini, gastronomi kültürünü ve yerel değerlerini yansıtan bir diplomasi aracı niteliği taşıdı. Çünkü doğru seçilmiş bir menü, ülkelerin hafızasında kalan en güçlü ayrıntılardan biridir.” dedi. Zirvenin resmi akşam yemeği menüsünde; Taş fırın pide, Kayseri mantısı, deniz levreği veya dana kaburga, sütlü Nuriye, Maraş dondurması, Trabzon tereyağı, Hizan karakovan balı, Urla sakız enginarı, Tokat yaprağı ve firik pilavı gibi Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden seçilmiş özel lezzetler yer aldı.

Anadolu'nun Çeşitliliği Tek Sofrada

Arslan, bu menü tercihinin bilinçli bir gastronomi stratejisi olduğunu belirterek, “Çok ince düşünülerek hazırlanan bu menü; bir gastronomi şölenin yanı sıra siyaset diplomasisinde önemli sembolik mesajlar içeriyordu. Bu durumu bir nevi ‘Gastronomi Diplomasisi’ olarak da değerlendirebiliriz. Gastronomi diplomasisinde verilen bu mesajlar şunlardır: Türkiye’nin kültürel çeşitliliği: Menü tek bir bölgeyi değil; Karadeniz, İç Anadolu, Ege, Güneydoğu ve Doğu Anadolu’dan ürünleri bir araya getirerek Türkiye’nin zengin gastronomik mirasını temsil ediyor. Yerel üretim ve coğrafi kimlik: Trabzon tereyağı, Hizan karakovan balı, Urla sakız enginarı ve Tokat yaprağı gibi yöresel ürünlerin seçilmesi, yerel üretime ve Anadolu’nun tarımsal çeşitliliğine vurgu yapıyor. Gelenek modern sunumla buluştu: Kayseri mantısı ve Sütlü Nuriye gibi geleneksel yemekler, modern sunum teknikleriyle servis edilerek Türk mutfağının hem köklü hem de çağdaş yönü öne çıkarıldı. Misafir odaklı yaklaşım: Ana yemekte hem balık hem de kırmızı et alternatifi sunulması, farklı damak zevkleri ve beslenme tercihlerine saygıyı gösteren diplomatik bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir.” şeklinde konuştu.

Gastrodiplomasi Ülkelerin Yumuşak Gücünü Artırıyor

Gastronomiyi, günümüzde ülkelerin kamu diplomasisinin önemli unsurlarından biri olarak tanımlayan Prof. Dr. Müge Arslan, “Yumuşak güç (soft power): Zirve öncesinde Türkiye, Türk mutfağını bir kamu diplomasisi aracı olarak tanıtan ‘gastrodiplomasi’ etkinlikleri düzenledi. Yetkililer, ortak sofraların resmi belgelerin bazen sağlayamadığı karşılıklı anlayışı geliştirebildiğini vurguladı. Bu da menünün yalnızca bir ikram değil, Türkiye’nin kültürel kimliğini ve misafirperverliğini anlatan bir iletişim aracı olarak kurgulandığını gösteriyor. Bazen diplomasi bir cümlede, bazen de aynı sofrayı paylaşmanın oluşturduğu ortak deneyimde hayat bulur.” sözleriyle değerlendirmesini tamamladı.