Aşırı Sıcaklar Geliyor: Çarpma Riskine Dikkat!

İstanbul, Afrika ve Basra kökenli sıcak hava dalgalarının etkisi altına girmeye hazırlanıyor. Perşembe günü hava sıcaklığının 35 dereceyi aşması öngörülürken, Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Özcan Sönmez, sıcak çarpmasına karşı hayati uyarılarda bulundu. Dr. Sönmez, özellikle risk grubundaki bireylerin, yani yaşlıların, çocukların, kronik rahatsızlığı olanların ve dış ortamda uzun süre çalışanların bu sıcak günlerde çok daha tedbirli davranması gerektiğini vurguladı.

Sıcak Çarpması Nedir ve Belirtileri Nelerdir?

Dr. Özcan Sönmez, aşırı sıcakların yol açabileceği en ciddi sağlık sorunlarından birinin 'sıcak çarpması' olduğunu belirtti. Sönmez, “Vücudun aşırı sıcaklık nedeniyle kendi ısısını düzenleme yeteneğini kaybetmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. Normalde vücut terleyerek soğur ancak hava sıcaklığı ve nem oranının çok yüksek olduğu zamanlarda bu doğal mekanizma yetersiz kalabilir. Bu durumda vücut sıcaklığı tehlikeli seviyelere yükselebilir” açıklamasını yaptı. Sıcak çarpmasının başlıca belirtileri arasında baş ağrısı, baş dönmesi, yorgunluk, mide bulantısı, hızlı kalp atışı ve bilinç durumunda değişiklikler yer alıyor. Daha ciddi vakalarda ise bilinç kaybı gözlemlenebilir. Bilinç değişikliği durumunda derhal tıbbi yardım alınması gerektiğini belirten Sönmez, zaman kaybetmemenin önemine dikkat çekti.

Kimler Daha Fazla Risk Altında?

Sıcak çarpması riski herkes için geçerli olsa da bazı grupların daha hassas olduğunu ifade eden Dr. Sönmez, “Özellikle 65 yaş üzeri kişiler, bebekler ve küçük çocuklar, kalp ve böbrek rahatsızlıkları gibi kronik hastalıkları olanlar ile açık havada çalışanlar, yüksek sıcaklıkların olumsuz etkilerine karşı daha savunmasızdır” dedi. Yetersiz sıvı alımının da riski artırdığını belirten Sönmez, aşırı terlemenin hem su hem de elektrolit kaybına yol açarak halsizlik, baş dönmesi ve tansiyon düşüklüğü gibi şikayetlere neden olabileceğini, özellikle yaşlılarda susama hissinin azalabileceğini hatırlattı.

Sıcak Çarpmasında İlk Yardım ve Korunma Yolları

Sıcak çarpmasından şüphelenilen bir kişiye öncelikle serin ve gölgeli bir alana taşınması gerektiğini söyleyen Sönmez, “Fazla giysileri çıkarılmalı ve vücudun soğumasına yardımcı olunmalıdır. Serin suyla ıslatmak veya soğuk kompres uygulamak vücut ısısını düşürmede etkili olabilir” önerisinde bulundu. Bilinç kaybı durumunda ağızdan sıvı verilmemesi ve acil sağlık yardımı istenmesi gerektiğini vurgulayan Sönmez, erken müdahale edilmediğinde sıcak çarpmasının hayati risk taşıdığını belirtti.

Sıcaktan korunmak için alınabilecek önlemleri de sıralayan Dr. Özcan Sönmez, özellikle 11.00-16.00 saatleri arasında doğrudan güneşe maruz kalınmaması gerektiğini söyledi. Diğer önemli tavsiyeler ise şunlar: Gün boyunca yeterli miktarda su içilmeli, susama hissi beklenmemeli, özellikle çocukların ve yaşlıların sıvı alımı takip edilmeli. Açık renkli ve ince kıyafetler tercih edilmeli, dışarı çıkarken şapka kullanılmalı. Sıcak saatlerde ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılmalı. Dr. Sönmez, son olarak aşırı sıcakların sadece bir yaz rahatsızlığı olmadığını, gerekli önlemler alınmadığında ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini ve hem korunma hem de belirtileri erken fark etmenin büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.